عدم تعادل فاز در دیزل ژنراتور سهفاز وقتی رخ میدهد که شرایط الکتریکی سه فاز یکسان نباشد. یکی از نشانههای رایج، اختلاف جریان بین فازهاست. ممکن است مجموع بار دستگاه پایینتر از ظرفیت نامی باشد، اما یک فاز به حد جریان خود نزدیک شود. برای تشخیص، جریان هر فاز و ولتاژهای خط به خط را در یک شرایط کاری ثبت کنید و نتیجه را با محدودیتهای همان آلترناتور و تجهیزات مصرفکننده بسنجید.
عدم تعادل جریان و ولتاژ چه فرقی دارند؟
عدم تعادل جریان به اختلاف جریان سه فاز اشاره دارد. برای مثال، اگر تعداد زیادی مصرفکننده تکفاز روی یک فاز جمع شده باشند، جریان آن فاز بیشتر میشود. عدم تعادل ولتاژ یعنی سه ولتاژ خط به خط با هم اختلاف دارند. توزیع نابرابر بار میتواند روی ولتاژ اثر بگذارد، اما افت در یک مسیر کابل، اتصال معیوب یا اشکال در اندازهگیری نیز باید بررسی شود. مشاهده اختلاف ولتاژ بهتنهایی علت را تعیین نمیکند.
طبق راهنمای فنی استمفورد، بار نامتعادل میتواند مؤلفه توالی منفی ایجاد کند و در صورت عبور از قابلیت دستگاه، روتور آلترناتور را گرم کند. درصد ساده اختلاف جریان که در ادامه آمده، فقط شاخصی برای غربالگری است؛ برای ارزیابی توالی منفی و تنظیم حفاظت از روش و حدود تعیینشده برای مدل نصبشده استفاده میشود.

مثال محاسبه درصد اختلاف سه فاز
برای شاخص ساده، ابتدا میانگین سه مقدار را بگیرید. سپس بزرگترین فاصله مطلق یک مقدار از میانگین را بر میانگین تقسیم و در ۱۰۰ ضرب کنید. سه اندازهگیری همنوع و همزمان را مقایسه کنید؛ برای ولتاژ خط به خط، داده خط به نول را وارد همین مجموعه نکنید.
| کمیت | سه قرائت فرضی | میانگین | بیشترین انحراف | شاخص اختلاف |
|---|---|---|---|---|
| جریان فازها | ۹۰، ۷۲، ۵۴ آمپر | ۷۲ آمپر | ۱۸ آمپر | ۲۵٪ |
| ولتاژ خط به خط | ۴۰۰، ۳۹۸، ۴۰۲ ولت | ۴۰۰ ولت | ۲ ولت | ۰٫۵٪ |
این اعداد حد مجاز نیستند. مثال نشان میدهد که اختلاف جریان میتواند بیشتر از اختلاف ولتاژ به چشم بیاید. همچنین جریان ۹۰ آمپر باید جداگانه با جریان مجاز همان فاز مقایسه شود. برای بررسی دقیقتر، روش محاسبه را در گزارش بنویسید تا درصد اختلاف دامنه با نسبت مؤلفههای توالی اشتباه نشود.
از کجا بررسی را شروع کنیم؟
- زمان رخداد را ثبت کنید. معلوم کنید اختلاف دائمی است یا فقط هنگام وصل یک مصرفکننده، تغییر شیفت یا انتقال از شبکه به ژنراتور دیده میشود.
- جدول بار واقعی تهیه کنید. روشنایی، پریزها، تجهیزات اداری و سایر بارهای تکفاز را به تفکیک فاز و بازه کار بنویسید.
- داده تابلو را بررسی کنید. جریان هر فاز، ولتاژ خط به خط، فرکانس و هشدارها را در همان لحظه ثبت کنید. اندازهگیری روی مدار برقدار و بازدید تابلو را به برقکار واجد صلاحیت بسپارید.
- اصلاح را دوباره آزمون کنید. پس از بازتوزیع مهندسیشده مدارها، قرائتها را در حالتهای معمول و پربار مقایسه کنید. تعادل در یک لحظه الزاماً به معنی تعادل در کل شیفت نیست.
آیا تغییر AVR مشکل را حل میکند؟
نوع حس ولتاژ AVR بر نحوه تنظیم ولتاژ اثر دارد، اما نمیتواند بارهای تکفاز را میان مدارها جابهجا کند. قبل از تغییر تنظیمات، مشخص شود اختلاف از توزیع بار، مسیر برق، قرائت تابلو یا خود آلترناتور میآید. اگر کاربرد عمدتاً تکفاز است، راهنمای مقالات انتخاب ژنراتور تکفاز و سهفاز را ببینید و ظرفیت قابل استفاده را از سازنده همان مدل بپرسید.
چه اطلاعاتی برای بررسی ظرفیت لازم است؟
تصویر پلاک ژنراتور و آلترناتور، نقشه تکخطی، قرائت هر فاز در چند حالت بار و فهرست تجهیزات حساس را کنار هم بگذارید. برای بارهای دارای UPS، راهنمای سازگاری ژنراتور و UPS نیز کمک میکند داده ورودی را درست ثبت کنید. برای بررسی گزینه متناسب با پروژه، از صفحه تماس آیرون گیت گروپ اقدام کنید.
